Bakan Varank: “Türkiye bir uzay ülkesi, ülkemizde uzay alanında gelişmiş çok önemli kabiliyetler var”

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, “Türkiye bir uzay ülkesi, ülkemizde uzay alanında gelişmiş çok değerli kabiliyetler var. Biz de Türkiye Uzay Ajansı’nın hazırladığı Ulusal Uzay Programı ile bu kabiliyetleri bir ortaya getirerek tam bir uyum içerisinde kıymetli maksatlar belirledik” dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Ulusal Uzay Programı çalışmaları kapsamında ulusal ve özgün hibrit roket motorları üreten Delta V’nin İstanbul’daki tesisinde bir toplantı yaptı. Toplantıya Bakan Varank’ın yanı sıra Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye Uzay Ajansı Lideri Serdar Hüseyin Yıldırım, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (UZAY) Müdürü Mesut Gökten ve Delta V Uzay Teknolojileri Genel Müdürü Arif Karabeyoğlu katıldı. Toplantıda Delta V’nin yürüttüğü faaliyetler hakkında Varank’a bilgi verilirken, 2023 yılında Ay’a sert iniş yapması planlanan insansız uzay aracının mevcut kavramsal tasarımı ile teknik özellikleri ele alındı. Toplantı sonrasında Delta V’nin Pendik’teki tesisinde incelemelerde bulunan Varank’a toplantı iştirakçilerinin yanı sıra BAYKAR Teknik Müdürü Selçuk Bayraktar ile Pendik Belediye Lideri Ahmet Cin de eşlik etti. İncelemelerinin akabinde açıklamalarda bulunan Varank, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 9 Şubat’ta Türkiye ve dünyaya “Milli Uzay Programı”nı ilan ettiğini anımsattı.

“Türkiye bir uzay ülkesi, ülkemizde uzay alanında gelişmiş çok kıymetli kabiliyetler var”

Ulusal Uzay Programı ile Türkiye’yi uzay ligine taşımayı ve gelişen uzay iktisadından alınan hissesi artırmayı hedeflediklerini söyleyen Bakan Varank, “Türkiye bir uzay ülkesi, ülkemizde uzay alanında gelişmiş çok değerli kabiliyetler var. Biz de Türkiye Uzay Ajansı’nın hazırladığı Ulusal Uzay Programı ile bu kabiliyetleri bir ortaya getirerek tam bir uyum içerisinde değerli maksatlar belirledik” diye konuştu.

Bakan Varank, bu amaçların başında Ay misyonunun geldiğine işaret ederek, “Ay misyonunda 2023 ve 2028 yıllarında iki etaplı bir gayemiz var. 2023’te birinci sefer kendi ulusal ve özgün teknolojilerimizi kullanarak Ay ile teması gerçekleştirmek istiyoruz. Misyonumuzun birinci ayağında Ay’a bir sert iniş gerçekleştireceğiz. Burada öncelikle Dünya yörüngesine çıkaracak birinci fırlatmayı milletlerarası iş birlikleriyle yapacağız lakin Dünya yörüngesinde kendi ulusal ve özgün roketimizi ateşleyerek uzay aracımızı Ay ile buluşturacağız” dedi.

“Ay yıldızlı al bayrağımızı inşallah Ay’a göndermeyi düşünüyoruz”

Ay misyonunun en değerli ayaklarından biri olan ulusal ve özgün hibrit motor teknolojisini Delta V’nin geliştirdiğini tabir eden Varank, firmanın 2016’da kurulduğunu ve 2017’den beri uzaya erişimle ilgili çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti. Bakan Varank, bu yaz firmanın uzay hududunu aşacak roketini ateşleyeceğini tabir ederek, şöyle devam etti:

“Biz burada Delta V’den bilhassa Ay misyonunda uzayda kendi ateşlememizi yapacak motorları geliştirmelerini bekliyoruz. Bu manada da TÜBİTAK UZAY ve Delta V’yi bir ortaya getirdik. Aslında birkaç aydır çalışmalarına başlamışlardı. Bu tesislerde şirketimizin kabiliyetlerini dinledik. Ay misyonu ile ilgili kritik bir toplantı gerçekleştirdik. Bütün taraflarla bir arada adeta bir ön tasarım toplantısı yaptık ve Delta V’nin bilhassa dünyada yeni gelişen hibrit roket teknolojilerinde nerede bulunduğunu, önümüzdeki periyot planlamalarını kendilerinden dinledik. İnşallah Ulusal Uzay Programı’mızın en kıymetli misyonu olan Ay misyonunun da birinci kademesini 2023’te muvaffakiyetle tamamlayarak, Ay ile birinci teması kendi ulusal ve özgün roketimizi ateşleyerek, kendi ulusal ve özgün uzay aracımızla başarmak istiyoruz ve ay yıldızlı al bayrağımızı inşallah Ay’a göndermeyi düşünüyoruz.”

“Bu tenkitleri yapanlar hem devletin işleyişinden hem de bu projeler nasıl yapılıyor bundan bihaberler”

Ulusal Uzay Programı’nın ilan edilmesinin akabinde Türkiye Uzay Ajansı’nın (TUA) bütçesine ait tenkitler yapıldığını anımsatan Varank, “Bu tenkitleri yapanlar hem devletin işleyişinden hem de bu projeler nasıl yapılıyor bundan bihaberler” dedi.

Varank, TUA’nın bütçesinin kendi teşkilat yapısı ve operasyonel gereksinimleriyle ilgili olduğunu vurgulayarak, “Bunun yanında diğer kaynaklardan da halihazırda bilhassa Ar-Ge manasında bir bütçe başka kurumlardan aktarılıyor. Bunun yanında bu projeyi gerçekleştirecek firmalarımızın yani Delta V’nin ya da TÜBİTAK UZAY’ın esasen kendi projeleri, yetişmiş insan kaynağı var” diye konuştu.

Ay misyonu ile ilgili projenin de bütçesini oluşturacaklarını ve firmalara kullandıracaklarını lisana getiren Varank, “TUA’nın öteki bütçe kaynakları da bulunuyor. Şu anda İMECE uydusunun TÜBİTAK UZAY üretimini yapıyor, 70 milyon doların üstünde bir proje. Bunun yanında Türksat 6A haberleşme uydusu projesini tekrar TÜBİTAK UZAY yürütüyor, 200 milyon doların üzerinde bir bütçesi var. Münasebetiyle bizim burada bir bütçe derdimiz yok. Bir proje bütçesiyle, bir Ar-Ge bütçesiyle kurumun kendi günlük gereksinimleriyle ilgili bütçesini karıştırmamak lazım” dedi.

Ay misyonu iki ana gayeden oluşuyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan Ulusal Uzay Programı’nda Ay misyonu iki ana maksattan oluşuyor. Misyonun birinci maksadı, insansız bir roketin 2023’te yakın Dünya yörüngesinden Ay’a ulaşarak sert iniş gerçekleştirmesi. Bu vazife için ulusal imkanlar ile tasarlanan uzay aracında ulusal ve özgün hibrit roket motoru kullanacak. Uzay aracının Dünya’dan yakın Dünya yörüngesine fırlatılması, memleketler arası iş birliği ile sağlanacak. Ay misyonunun ikinci maksadı de 2028’de tekrar bir insansız araç ile Ay’a yumuşak iniş yapılması.

Üç küme motor var

Roket motorları, yakıt ve oksitleyicinin depolanma haline nazaran üç kümeye ayrılıyor. Oksitleyici ve yakıtın katı biçimde depolandığı sistemler katı yakıtlı roket motorları, sıvı halde depolandığı sistemler, sıvı yakıtlı roket motorları olarak isimlendiriliyor. Hibrit roket motorlarında ise oksitleyici ve yakıt farklı fizikî fazlarda depolanarak hibrit bir sistem elde ediliyor. Delta V Uzay Teknolojileri A.Ş tarafından geliştirilen yeni kuşak hibrit roket motorlarında katı yakıt ve sıvı oksitleyici kullanılarak yeni jenerasyon uzay sistemlerinin gereksinimlerine karşılık verebilecek özgün roket motorları geliştiriliyor. Hibrit roket motorları, süratle ticarileşen ve maliyetlerin kıymetli etken haline geldiği uzay dalında başka roket motorlarına kıyasla 10’da 1’e kadar maliyet avantajı sağlıyor. Dünyada pek çok gelişmiş ülke hibrit roket motorları ile yeni kuşak sistemler geliştirerek bu alanda öne geçmeyi amaçlıyor.

YORUMLAR