DSÖ: “Dünya feci bir ahlaki başarısızlığın eşiğindedir”


Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) Genel Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus, varlıklı ülkeler tarafından Covid-19 aşılarının istiflenmesine değinerek, “Dünya feci bir ahlaki başarısızlığın eşiğindedir. En düşük gelirli bir ülkede yalnızca 25 doz aşı uygulandı” dedi.

DSÖ’nün İsviçre’nin Cenevre kentindeki genel merkezinde düzenlenen 148. Yürütme Şurası oturumunda konuşan DSÖ Genel Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus, varlıklı ülkeler tarafından Covid-19 aşılarının istiflenmesinin sırf etik olmadığını, bunun birebir vakitte Covid-19 salgınının mühletini de uzatacağını belirtti. 40 yıl evvel ortaya çıkan virüse karşı hayat kurtaran ilaçlar geliştirildiğine değinen Ghebreyesus, lakin dünyadaki fakirlerin bu ilaçlara erişmesinin on yıldan fazla vakit aldığını aktardı. Ghebreyesus, 12 yıl evvel de yeni bir virüsün ortaya çıktığını ve salgına dönüştüğünü tabir ederek, dünyadaki fakir insanların ilaçlara eriştiğinde salgının sona erdiğine dikkat çekti. Covid-19 salgınına ait Ghebreyesus, “Bir yıl evvel yeni bir virüs ortaya çıktı ve bir salgını ateşledi. Hayat kurtaran aşılar geliştirildi. Bundan sonra ne olacağı bize bağlı. Tarihi yenmek, HIV ve H1N1 salgınlarının kusurlarından kaçınmak, farklı bir öykü yazmak için bir fırsatımız var” dedi.

Ghebreyesus, “Yeni bir virüsün ortaya çıkmasının üzerinden bir yıldan kısa bir mühlet sonra inançlı ve tesirli aşıların geliştirilmesi ve onaylanması, çarpıcı bir bilimsel muvaffakiyet ve çok gereksinim duyulan bir umut kaynağıdır” sözlerini kullandı.

“Aşıların eşitsizlik duvarında diğer bir tuğla haline gelme tehlikesiyle karşı karşıyayız”

Aşıların süratli ve eşit halde dağıtılması gerektiğine vurgu yapan Ghebreyesus, “Son vakitlerde süratle yayılan yeni cinslerin ortaya çıkışı, aşıların süratli ve adil bir biçimde yaygınlaştırılmasını daha da kıymetli hale getiriyor. Lakin artık aşıların kimilerine umut getirmesine karşın dünyanın zenginleri ile yoksulları ortasındaki eşitsizlik duvarında öteki bir tuğla haline gelme tehlikesiyle karşı karşıyayız” dedi.

Tüm hükümetlerin evvel kendi sıhhat çalışanlarını ve yaşlıları aşılamaya öncelik vermesinin yanlışsız olduğuna değinen Ghebreyesus, “Ancak güçlü ülkelerdeki daha genç ve sağlıklı yetişkinlerin daha fakir ülkelerdeki sıhhat çalışanları ve yaşlılardan evvel aşılanması hakikat değil” sözlerini kullandı.

“Küresel bir aile olarak birlikte çalışmalıyız”

Herkese yetecek kadar aşı olacağını belirten Ghebreyesus, “Şu anda tüm ülkelerde ağır hastalık ve vefat riski en yüksek olanlara öncelik vermek için global bir aile olarak birlikte çalışmalıyız. Geçtiğimiz 9 aydır COVAX, aşıların eşit dağıtımı için taban hazırlıyor. Bilimsel mahzurları, yasal manileri, lojistik pürüzleri ve düzenleyici pürüzleri aştık. 1 milyardan fazla doz seçeneği ile beş üreticiden 2 milyar doz temin ettik ve şubat ayında teslimatlara başlamayı hedefliyoruz” dedi.

“Dünya feci bir ahlaki başarısızlığın eşiğindedir”

Son haftalarda COVAX’ın muhtaçlık duyduğu aşıları alıp almayacağına ve yüksek gelirli ülkelerin verdikleri kelamları tutup tutmayacağına dair kuşkuları olduğunu belirten Ghebreyesus, “Şu anda en az 49 yüksek gelirli ülkede 39 milyondan fazla aşı dozu uygulandı. En düşük gelirli bir ülkede yalnızca 25 doz aşı uygulandı. 25 milyon değil, 25 bin değil, yalnızca 25” dedi.

Dünyanın feci bir ahlaki başarısızlığın eşiğinde olduğunu belirten Ghebreyesus, “Bu başarısızlığın bedeli dünyanın en yoksul ülkelerinde hayatlar ve geçim kaynakları ile ödenecek” sözlerini kullandı.

“Bazı ülkeler fiyatları artırmaya ve kuyruğun önüne geçmeye devam ediyor”

Ghebreyesus, birçok güçlü ülkenin COVAX’ı imzalamış olsa da kendi vatandaşları için ek dozlar sağlamak için ilaç şirketleriyle farklı muahedeler yaptığına dikkat çekerek, “Eşit erişim lisanını konuşsalar bile birtakım ülkeler ve şirketler çift taraflı mutabakatlara öncelik vermeye, fiyatları artırmaya ve kuyruğun önüne geçmeye devam ediyor. Bu yanlış. Geçen yıl 44 ikili mutabakat imzalandı ve bu yıl en az 12 mutabakat imzalandı. Bu birinci ben yaklaşımı, dünyanın en fakir ve en savunmasız insanlarını risk altında bırakmakla kalmıyor, bu hareketler sırf pandemiyi, onu denetim altına almak için gereken kısıtlamaları ve insani ve ekonomik acıyı uzatacaktır” dedi.

“Aşı eşitliği yalnızca ahlaki bir mecburilik değil, stratejik ve ekonomik bir zorunluluktur”

“Aşı eşitliği yalnızca ahlaki bir mecburilik değil, stratejik ve ekonomik bir zorunluluktur” değerlendirmesinde bulunan Ghebreyesus, “Yakın vakitte yapılan bir araştırma, 10 yüksek gelirli ülkeye adil aşı tedariğinin ekonomik yararlarının 2021’de en az 153 milyar ABD doları olacağını ve 2025’te 466 milyar dolara yükseleceğini kestirim ediyor. Çok geç değil. Tüm ülkeleri bu yılın birinci 100 günü içinde tüm ülkelerde sıhhat çalışanlarının ve yaşlıların aşılanmasını sağlamak için dayanışma içinde çalışmaya çağırıyorum” tabirlerini kullandı.

Covid-19’a bağlı global can kaybı 2 milyonu aştı

Dünya genelinde Covid-19 hadise sayısı toplam 95 milyon 599 bin 10’a, Covid-19’a bağlı can kaybı ise 2 milyon 41 bin 999’a yükseldi.

YORUMLAR