Bu çağrı merkezi yaşlıların kafasındaki aşı sorularına cevap veriyor


Akdeniz Üniversitesi Sıhhat Bilimleri Fakültesi Gereontoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Hüseyin Başıbüyük, korona virüs sürecinin en çok konuta kapanmak zorunda kalan yaşlıları etkilediğini belirterek, “Sabah konuttan çıktığımızda muhtemelen trafik kazası geçirme riskimiz, mevt riskimiz aşı olduğumuzda karşılaşacağımız riskten tahminen 100 bin kat, tahminen 1 milyon kat daha fazladır” dedi. Prof. Dr. Başıbüyük, davet merkezine gelen telefonlarda yaşlıların aşı konusunda bir tereddütlerinin olduğunun görüldüğünü de söz ederek, “Yüzde 30-37’lik bölümün aşı olmayı düşünmediği tarafındadır. Bu tereddütlerini gidermeye çalıştık” diye konuştu.

Akdeniz Üniversitesi bünyesinde kurulan ve yaşları 60 ile 92 ortasında değişen vatandaşların eğitim gördüğü Akdeniz 60+Tazelenme Üniversitesi’nde yeni tip korona virüs (Covid-19) önlemleri çerçevesinde eğitime orta verildi. Meskenden çıkmalarına muhakkak saat aralığında müsaade verilen yaşlılar, başlarındaki en büyük soru işareti olan aşı noktasındaki kaygılarını imajlı olarak uzmanına sorabiliyor. Yaklaşık 3 bin öğrencisi bulunan Akdeniz 60+Tazelenme Üniversitesi öğrencisi yaşlıların sorularını Prof. Dr. Hasan Hüseyin Başıbüyük cevaplıyor. Yaşlılar en çok “aşının yan tesiri, hangi ülkeden gelen aşı inançlı, aşı olmalı mıyız, aşıdan korkmalı mıyız, 65 yaş üstü aşı olsun mu, aşı yüz felci yapar mı” sorularına yanıt arıyor.

Gereontoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Hüseyin Başıbüyük, korona virüs önlemleri çerçevesinde uygulanan kısıtlamaların çoğunlukla yaşlıları etkilediğine dikkat çekti. Son düzenlemelerle yaşlıların kısa müddetliğine dışarı çıkabildiğini lisana getiren Başıbüyük, “Bunun en kıymetli nedenlerinden biri de bizim yaşla birlikte alt ikincil hastalıklarımızın olma ihtimalinin artması tasasıyla bu kümenin salgına daha açık hale gelmesine neden oluyor. Yapılan aslında onların uygunluğu biçimde düşünülüyor. Başka taraftan bu yaşlılar içinde büyük bir yük haline gelmeye başladı. Biz memnunluğu düzgün oluş halini yaşlılarda, toplumsal etraflarıyla birlikte vakit geçirmeyi, dışarı çıkmaları vakitlerini değerlendirmeleri olarak tanımlıyoruz. Bundan büyük ölçüde mahrum kaldılar, tam dersi bir durum oldu. Evvelce yaşlılarımıza dışarı çıkın, etkin olun, güzel vakit geçirin, dostlarınızla birlikte olun diyorduk, bugün maalasef bunu söylemekten uzağız” diye konuştu.

“Bir kat daha fazla etkiliyor”

Pandeminin toplumun tüm bölümünün yanında yaşlıları bir kat daha fazla etkilediğini işaret eden Başıbüyük, ”Biz hareketi, etkinliği öneriyorduk. Artık içeride ne kadar etkin olabilirler. Bu durumda içeride kaldıkları sürece yaşlılarımıza 5-10 dakikada bir kalkıp yürümeleri, hareket yapmaları, bütünüyle oturur halde kalmamalarını öneriyoruz. Toplumsal etraf diğer bir sorun. Yalnız yaşayan bir yaşlımızın yanına arkadaşları ve akrabalarının gelmeleri de sınırlandı. Beşerler bu riski alıp taşıyıcı olarak yaşlılarını ziyaret etmeyebilirler. Bu da yaşlılarımızın ruhsal istikametten durumlarının değer kazanmaya başladığını gösteriyor. Vakitlerini kaliteli geçiremeyen beşerler konutta çeşitli problemler yaşayabilirler. Bu durum bütün dünyayı etkileyen bir felaket. Dünya çapında 90 milyon kişi bu virüsle enfekte olmuş, bir o kadar da insan belirti olmadan geçiriyor. Dünya popülasyonunun değerli bir kısmı virüsle karşılaşmış durumda” sözlerine yer verdi.

“Zinciri aşı ile kırabiliriz”

Başıbüyük, virüsün bu kadar etkileşim halinde olması sonucunda bir immünite direnç oluşacağını kaydederek, kitlesel bağışıklığın olabilmesi için dünya nüfusunun yüzde 80’inin bu hastalıkla müsabakasının öngörüldüğünü söyledi. Doğal bağışıklığın yanında ikinci değerli hususun aşı olduğunun altını çizen Başıbüyük, “Bu bulaş zincirini lakin aşı yaparak yada buna yakalanarak yada bulaş yolunu keserek durdurabiliriz. Şimdiye kadar yaptığımız bulaş zincirini kırmayı ve sönümlenmesini bekliyorduk. Muhakkak muvaffakiyetlerde sağlandı. Ülkemizde hafta sonu kısıtlamalar bile aralık ayında pik yapan salgının sayılarını faal olay sayısını mevt oranlarını yavaş yavaş düşürmeye başladı. Bulaş zincirinin kırılmasında kapanma yada toplumsal izolasyon tesirli oluyor. Fakat bunu sonsuza kadar sürdüremiyoruz. Hasebiyle aşı son derece önemlidir” dedi.

“Önyargıyla yaklaşmak yanlışsız değil”

Aşı konusunda yanlışsız olmayan telaffuzların olduğundan yakından Başıbüyük, bilgi kirliliğine kulak verilmeden hangi aşıya kıymet verilmesi gerektiğini belirtti. Hangi aşı olursa olsun belli güvenlik testlerinden geçtiğini vurgulayan Başıbüyük, “Çin aşısının orta raporları var. Brezilya’da yapılan raporları var. Geniş yaş aralıklarında denenmiş aktifliği ve güvenilirliği kanıtlanmıştır. Aşı olarak alacağımız risk, çok daha düşük olacaktır. 60 yaş üstü ve bir alt hastalığı olan yaşlılarımız salgını daha önemli geçiriyor ya da mevt yüzdeleri yüksek oluyor. Ülkemizde ve dünya genelinde de durum bu türlü. Bana aşı önerildiği vakit hangi aşı olduğuna bakmadan olurum. Buna karşı bir önyargıyla yaklaşmak yanlışsız bir davranış değil. Tüm dünya literatürü bunu söylüyor. Başka halde biz sürü kitlesel bağışıklık olmasını beklersek bu çok riskli ve uzun periyotlar alabilir” diye konuştu.

“Aşı elimizdeki tek şans”

Covid-19’un bundan sonra toplumda daima varolacağını kaydeden Başıbüyük, “Aşı olduk, müdafaa tedbiri aldık geçirdik, virüse yakalanmayacağız diye bir şey muhtemelen olmayacak. O denli görünüyor ki olağan mevsimlik grip üzere insan nüfusu içinde varolmaya devam edecek. Bizi içerilere kapatan bir hastalık olmaktan çıkaracağız. Grip dönemi geldiği vakit beşerler dışarı çıkmamazlık yapmıyor. Bunu neyle yapacağız, bunu kitlesel aşı ile yapacağız. Böylelikle bulaş zinciri kırılacak. Virüs için öldürücü olmaktan fazla şahsa bulaşmak avantaj olmaktan çıkacak. Virüs kendisi için ortam varsa orada evrimleşiyor. Karşıtı ise ortamı yoksa aşı, izolasyon, ilaç ile kırarsak artık çok saldırgan ya da bulaşıcı olmaktan çıkacak. Süreç içinde popülasyonda daha ölçülü hastalık yapma istikametinde bir evrimleşme bekliyoruz. Ancak bu uzun devirde olacak. Fakat bunu yapabilmek için aşı elimizdeki tek talih. Sabah meskenden çıktığımızda muhtemelen trafik kazası geçirme riskimiz, mevt riskimiz aşı olduğumuzda karşılaşacağımız riskten tahminen 100 bin kat, tahminen 1 milyon kat daha fazla” dedi.

“Tereddütleri var

Türkiye’de 65 yaş üstü nüfusun yüzde 10’lara yaklaştığını lisana getiren Başıbüyük, “Antalya emekli kenti olarak biliniyor ve Türkiye ortalamasının biraz üstünde. 10-12 şahıstan biri Antalya’da 65 yaşın üzerinde. Davet merkezimize gelen telefonlarda yaşlılarımızın aşı konusunda bir tereddütlerinin olduğudur. Yüzde 30-37’lik kısmın aşı olmayı düşünmediği istikametindedir. Bu tereddütlerini gidermeye çalıştık” dedi.

“Kesin çözüm”

Aşıların dünya genelinde birçok hastalığın tahlilinde kesin tahlil olduğunun altını çizen Başıbüyük, “Aşı kendi başına denenmiş aktifliğini, rüştünü ispat etmiş bir yaklaşımdır. Bunu hangi ülkeden nasıl olduğuna bakmaksızın olmakta fayda var” dedi.

“Sık sorulan sorular”

En sık sorulan sorunun aşının yan tesiri olduğunu aktaran Başıbüyük, “Aşının yan tesiri önemli bir sonuçlanma oranı neredeyse azdır. Şu anda bir acil durum yaşıyoruz, insanların bunu bilmesi gerekiyor. Aşı süreçleri aktifliğinin gözlemlenmesi yıllar alan süreçtir. Lakin yeni bir durumla karşı karşıyayız. Şu an dünyada acil SOS durumu var. Birazda ivedi edilmesi ondan. İnsanların ferdî tercihi aşı olmak lakin toplum sıhhati açısından da aşı olmalarını tavsiye ederim” dedi.

YORUMLAR