Zeytinyağı ihracatı yüzde 20 arttı


Zeytinyağı, pandeminin tepe yaptığı 2020 yılının son çeyreğinde, 2020/21 ihracat dönemine başarılı bir giriş yaptı. Yeni dönemde iki ay geride kalırken, zeytinyağı ihracatı evvelki dönemin birebir periyoduna nazaran yüzde 20’lik artış yakalayarak 23,1 milyon dolardan 27,8 milyon dolara yükseldi.

Zeytinyağı ihracatı, evvelki dönemin birebir periyoduna nazaran yüzde 20’lik artış yakaladı. Bu artışla birlikte ihracat 23,1 milyon dolardan 27,8 milyon dolara yükselirken, zeytinyağı ihracatı ölçü bazında bakıldığında ise yüzde 13’lük artışla 9 bin 734 tondan, 10 bin 951 tona çıktı. Türk zeytinyağı ihracatçıları, 2020/21 döneminde sıhhat iksirini dolar bazında yüzde 7 daha fazla fiyata ihraç etme başarısı gösterdi.

Öte yandan Türkiye, zeytinyağı ihracatında en büyük artışı Amerika Birleşik Devletlerinde yakaladı. ABD’ye sıhhat iksirinin ihracatı yüzde 112’lik artışla 5,9 milyon dolardan 12,6 milyon dolara yükseldi. Zeytinyağı ihracatında ABD’nin aldığı hisse yüzde 25’ten yüzde 45’e yükseldi.

Sofralık zeytin ihracatı yatay seyir izledi

1 Ekim 2020 tarihinde başlayan sofralık zeytin ihracatı yatay bir seyir izledi. Sofralık zeytin ihracatı 2019/20 dönemin birinci çeyreğindeki 40 milyon dolarlık ihracat düzeyini korudu. Sofralık zeytin ihracatında siyah zeytin ihracatı 31 milyon 753 bin dolar olurken, yeşil zeytin ihracatı 8 milyon 241 bin dolar olarak kayıtlara geçti. Türkiye, 1 Ekim – 31 Aralık 2020 tarihleri ortasında 23 bin 208 ton sofralık zeytin ihraç etti.

Zeytincilik bölümünün 2020/21 döneminin geride kalan dilimindeki toplam ihracatı yüzde 6’lık artışla 65 milyon dolardan 69 milyon dolara yükseldi.

“Rekolte düşüşüne karşın ihracat sayıları sevindirici”

Türkiye İhracatçılar Meclisi İdare Heyeti Üyesi ve Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Lideri Davut Er, zeytinyağı ihracatında 2019/20 döneminin yüzde 13’lük kan kaybı yaşadığını, kuraklık nedeniyle zeytinyağı rekoltesinin beklenenin altında kaldığını, buna karşın yeni dönemin birinci iki ayında yakalanan ihracat düzeyinin sevindirici olduğunu kaydetti.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği olarak öncelikli maksatlarının yüksek katma bedele sahip, ambalajlı zeytin ve zeytinyağı ihracatının hissesinin artırılması olduğunu vurgulayan Er, “Bunun sağlanabilmesi için, ziraî eserlerde ihracat iadesi takviyesinin artırılmasının çok büyük değer arz ettiğinin altını çizmek istiyorum. Ülkemizin hem sofralık zeytinde hem de zeytinyağı ihracatında; İspanya, İtalya, Yunanistan üzere rakip ülkelerle rekabette zorlanmasının en büyük nedeni ülkemiz aleyhine oluşan maliyet farkıdır. Ülkemizde ihracatçıya sağlanan iade takviyesi çok düşük seviyededir. 2013 yılına kadar ABD dolar üzerinden verilen dayanaklar ile şu an TL üzerinden verilen takviyeler karşılaştırıldığında mevcut ihracat iadelerinin çok düşük kaldığı açıkça görülebilmektedir. 2013 yılında tescilli Türk markalı ve Made in Turkey ibaresi ile 0-1 kg (1 kg dahil) ambalajlarda yapılan zeytinyağı ihracatında 650 ABD dolar/ton takviye verilirken günümüze bu meblağ bin 600 TL/ton; yani yaklaşık 200 ABD doları civarındadır, ton başına 440 ABD doları fiyatında bir dayanak kaybı kelam konusu. Şimdiki kur oranlarını baz alarak karşılaştırdığımızda, 1-2 kg ambalajlı zeytinyağı ihracat takviyesi ton başına 360 ABD dolarından 105 ABD dolarına düşerek 255 ABD doları azalmış, 2-5 kg ortası ambalajlarda yapılan zeytinyağı ihracatı için verilen dayanak ise ton başına 200 ABD dolarından 55 ABD dolarına düşerek, 145 ABD doları azalmıştır” diye konuştu.

“Sofralık zeytin için verilen takviyelerde de büyük düşüşler gözlemlenmektedir” biçiminde konuşan Lider Er kelamlarını şöyle sürdürdü:

“2013 yılında tescilli Türk markalı ve Made in Turkey ibaresi ile 0-1 kg (1 kg dahil) ambalajlarda ihraç edilen sofralık zeytinlerde 260 ABD doları/ton takviye verilirken, günümüzde bu meblağ 630 TL/ton; yani yaklaşık 80 ABD dolarına tekabül etmektedir; yani ton başına verilen dayanak meblağında 180 ABD doları $ civarında bir azalış kelam bahsidir. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği olarak, zeytin ve zeytinyağına sağlanan ihracat takviyelerinin en az yüzde 100 oranında artırılması durumunda, öteki üretici ülkelerle rekabet edebilir bir seviyeye geleceğimize inanıyoruz. Ayrıyeten Japonya başta olmak üzere Uzakdoğu pazarlarından talep edilen ambalajlara (galon) yönelik takviyelerin de artırılması gerekmektedir. Bunun sağlanabilmesi için verilen ihracat iadelerinin 0-1 kg, 1-3 kg ve 3-5 kg ortası olacak formda sınıflandırılmasının yerinde olacağını düşünmekteyiz.”

“5 yıl sonunda 1,5 milyar dolar ihracat hedefliyoruz”

Türkiye’nin 2002 sonrasında zeytincilik dalına büyük bir yatırım yaptığına ve zeytin ağacı varlığının 180 milyon düzeyini aştığına işaret eden Davut Er şunları kaydetti:

“Tarım ve Orman Bakanlığı datalarına nazaran, yeni dikim ağaçlarımızın verimli hale gelmesi ve iklim şartlarının da uygun olması durumunda zeytin rekoltemiz 1 milyon 200 bin tona, zeytinyağı rekoltemiz ise 650 bin tona ulaşacak. Ulusal ve stratejik bir kesim olan zeytin-zeytinyağı bölümü önümüzdeki yıllarda ülkemiz için daha da büyük bir ehemmiyete kavuşacak. Türkiye, üretimde bu düzeylere ulaştığı takdirde ihracatta da dünya genelinde fiyat yapan pozisyona gelecek. Bugün en parlak dönemimizde 500 milyon dolar düzeylerine yaklaşan zeytin ve zeytinyağı ihracatımızı önümüzdeki 5 yıl içerisinde 1,5 milyar dolar düzeylerine çıkarmayı hedefliyoruz.”

Türkiye’de zeytinyağı tüketiminin kişi başına 2 litrenin altında olduğu bilgisini paylaşan Er, “Türkiye, maalesef, zeytinyağı üreten ülkeler ortasında kişi başına en az zeytinyağı tüketen ülke pozisyonundadır. Üretici ülkelerden Yunanistan, İtalya, İspanya’da kişi başı tüketim düzeyleri ise 10-15 kg civarında. Kuraklığın tesiriyle düşen rekoltenin yanı sıra KDV ile zeytinyağı daha da değerli hale gelmekte ve tüketim ölçüsü azalmaktadır. Sıhhat iksiri ve şifa kaynağı olan zeytinyağında yüzde 8 olan KDV’nin yüzde 1’e indirilmesi tüketimi artıracak ve ortalama kişi başı 5 kg olan tüketim maksadımıza ulaşılmasında çok büyük katkısı olacaktır” dedi.

Zeytinyağında ABD, zeytinde Almanya zirvede

Türkiye’nin zeytinyağı ihracatında Amerika Birleşik Devletleri 12,6 milyon dolarlık fiyatla açık orta birinci olurken, ikinci sırada 1,8 milyon dolarla İsrail yer aldı. İran ise 1,5 milyon dolarlık Türk zeytinyağı tercih etti.

Sofralık siyah zeytin ihracatında 2020/21 döneminin birinci çeyreği geride kalırken, Almanya 10,8 milyon dolarlık taleple birinci sırada yer alırken, ikinci sıra 5,1 milyon dolarlık sofralık zeytin ithalatıyla Romanya’nın oldu. Türk zeytin ihracatçılarının güçlü olduğu Irak’a ise; 4,3 milyon dolarlık sofralık siyah zeytin ihraç edildi.

Almanya, 2,2 milyon dolarlık taleple yeşil zeytin ihracatında da birinci sıranın sahibi olurken, Irak, Türkiye’den 1,8 milyon dolarlık yeşil zeytin ithal etti. ABD ise 576 bin dolarlık Türk yeşil zeytini aldı.

YORUMLAR