“Jeotermal enerji hakkında çoğu kişi kulaktan dolma bilgilere sahip”


Jeotermal güç ile ilgili gerçek bilinen yanlışları sıralayan Dr. Füsun Tut Haklıdır, ““Jeotermal güç elektrik üretiminin yanında, ısıtma ve soğutma, sanayide kurutma ve lityum üzere güç depolamada kullanılan pillere kadar özel mineraller de sağlıyor” dedi.

Türkiye, dünyanın jeotermal güçten elektrik üreten ve jeotermalle konut ısıtmacılığı yapılan birinci beş ülkesi ortasında bulunuyor. 2020 yılında aylık 4 milyona yakın hanenin tükettiği elektriği üretirken, 116.000’den fazla konutun ısıtılmasını jeotermal güç, tabiattan aldığını tekrar tabiata veriyor.

Türkiye’nin de kıymetli çalışmalar gerçekleştirdiği sürdürülebilir güç kaynağı olan jeotermal güçte artışın umut verici olduğunu belirten Yenilenebilir Güç Araştırmaları Derneği (YENADER) Genel Sekreteri Öğretim Vazifelisi Dr. Füsun Tut Haklıdır, “Jeotermal güç elektrik üretiminin yanında, ısıtma ve soğutma, sanayide kurutma ve lityum üzere güç depolamada kullanılan pillere kadar özel mineraller de sağlıyor” dedi.

Dr. Füsun Tut Haklıdır jeotermal güce dair hakikat bilinen yanlışları şu biçimde sıraladı:

“Yanlış: Jeotermal güç, yenilenebilir bir kaynak değildir.

Hakikat: Jeotermal güç, yerin kilometrelerce derinindeki magmanın tesiriyle ısınan, su, buhar ve sıcak kayalardan temin ediliyor ve bu nedenle de dünya var olduğu sürece kullanılabiliyor. Doğal ve pak bir güç kaynağı olan jeotermal, sürdürülebilir, emniyetli, etraf dostu ve yerli bir güç kaynağı.

Yanlış: Jeotermal güç daima güç sağlayamaz.

Gerçek: Jeotermal güç kaynakları, hava kaidelerinden bağımsız olarak haftanın yedi günü, günde 24 saat elektrik üretiyor. Bir jeotermal santralin üreteceği güç evvelden belirleniyor, dış etkenlerden etkilenmediği için de güç planlamalarını dikkate paha bir doğrulukla kolaylaştırıyor ve yenilenebilir güç santralleri ortasında şurası gücüne en yakın enerjiyi üretebiliyor. Global ısınmanın tesiriyle artan soğutma muhtaçlığının karşılanması da yeniden jeotermal güçle mümkün olmakta. Yani yazın soğutma, kışın ısıtma yapılması jeotermal kaynaklarla mümkündür.

Yanlış: Jeotermal güç su kaynaklarını kirletiyor.

Hakikat: Jeotermal güç üretilirken tabiata ziyan verilmemesi için sondaj ve testler kademesinde özel tedbirler alınıyor, santral elektrik üretirken buharı alınan sıcak su yer altına yine gönderilerek hem sistemin sürdürülebilirliği hem de etrafın kirlenmesini engelliyor. Mahallî su rejimi ve yüzey üzerinde muhtemel tesirlerini ortadan kaldırmak için jeotermal su ile yer altı suları katiyetle birbirine karıştırılmıyor. Kanun ve denetlemelerle sıkı prosedürlere tabi olan jeotermal güç ile tabiattan alınan tekrar tabiata birebir halde geri bırakılıyor.

Yanlış: Jeotermal güçten elektrik üretmek etraf kirliliğine yol açar.

Yanlışsız: Jeotermal güçle elektrik üretmek üzere çağdaş tekniklerle inşa edilen kapalı devre santraller sera gazı yaymıyor. 30 yıl boyunca üretim yapan ortalama bir jeotermal santrali sadece yaklaşık 0.05 kilogram karbon salınımına neden oluyor. Bir arabanın ise yalnızca bir depo akaryakıt ile atmosfere bıraktığı karbon salınımı 8.91 kg.

Yanlış: Jeotermal üretiminde zehirli duman havaya karışıyor.

Yanlışsız: Jeotermal, yeryüzü katmanının altında ısınan sulardan elde edildiği için havaya salınan dumanın yüzde 90’u yalnızca su buharı. Barajlarda ve sulama yapılan tarlalarda da misal su buharı çıkışı oluyor, fakat bunun jeotermal santrallerinde daha ağır ölçekte görülmesi yanlış anlaşılıyor.

Yanlış: Jeotermal güç yeni duyulan ve geleceği meçhul bir güç kaynağıdır.

Gerçek: Aslında jeotermal güç dünyada antik periyotlardan bu yana ısınma, banyo ve şifa bulma hedefli olarak kullanılıyor. Anadolu coğrafyasında da gördüğümüz jeotermal kullanımı, Roma İmparatorluğu aracılığıyla dünyaya yayılıyor. Isıtma ve ferdi kullanım projelerinin başlangıcı ise 1890’lara dayanıyor.

Yanlış: Jeotermal enerjiyi günlük hayatımızda kullanamayız.

Gerçek: Jeotermal güçten elde edilen elektrik ve ısı gücünü günlük hayatımızda kullanırken çevreyi fosil yakıtlardaki NOX ve SOX tipi gazlaran koruyor ve öz yeterliliğimizi arttırarak iktisadımızı de olumlu etkileniyor. Yer altından elde edilen mineralli sular ayrıyeten kaplıca ve termal turizminin de yaygınlaşmasını destekliyor. Jeotermal güç meyve-sebze kurutmada, seracılıkta da kullanılıyor.

Yanlış: Jeotermal santraller tarım faaliyetlerine ve ağaçlara ziyan veriyor.

Hakikat: Karbondioksit oranın artması, sera gazı tesiri ve buna bağlı olarak ortaya çıkan global sıcaklık artışı, hava sıcaklığının yükselmesine ve kuraklığa neden oluyor. Jeotermal güç ise yönetmeliklere uygun üretildiğinde bölgede bulunan doğal yaşama fosil yakıtlar üzere ziyan vermiyor. Jeotermal güç söylenenin tersine, tarım faaliyetlerinin artmasını da sağlıyor. Bilhassa ülkemizde tarım faaliyetleri ortasında değerli bir yeri olan seracılıkta kullanılıyor ve dört mevsim eser elde edilmesini kolaylaştırıyor.”

YORUMLAR