İhracatta konteyner sıkıntısı

Bir yılı aşkın müddettir dünyayı tesiri altına alan pandemi, dünya genelinde konteyner kasveti yaşanmasına neden oldu. Arz-talep istikrarının bozulması nedeniyle gemilerin ve konteynerlerin birçoklarının Çin ile ABD ortasındaki ticarete yönlendirildiğini belirten MDTO İdare Heyeti Üyesi Atahan Çukurova, birçok ülke üzere Türk ihracatçıların da boş konteyner bulmakta zorlandığını söyledi.

Korona virüs pandemisinin dünya iktisadına bir tesiri de lojistik dalında yaşanıyor. Günümüzde artık ülkeler ortası deniz nakliyeciliğinde yüklü olarak konteyner kullanılması, pandemi sürecinde arz-talep istikrarının bozulmasıyla boş konteynere olan muhtaçlığı artırdı. Lakin, birçok ülke ihracat yapabilmek için boş konteyner bulamıyor. Türkiye de ihracatını artırmasına rağmen, boş konteyner bulmakta zorlanan ülkeler ortasında yer alıyor.

“Boş konteyner külfeti pandeminin getirdiği bir sorun”

Mersin Deniz Ticaret Odası (MDTO) İdare Heyeti Sayman Üyesi Atahan Çukurova, hem konteyner kasvetini hem de navlun fiyatlarındaki artışı İHA muhabirine kıymetlendirerek, tahlil tekliflerini anlattı.

Boş konteyner ıstırabının pandeminin getirdiği bir sorun olduğunu belirten Çukurova, “Pandemide arz ve talep istikrarları müthiş değişti. Arz vardı, talep yoktu. Lojistik bölümü kesinlikle devam etmek zorunda. Lojistik zinciri dünya için çok değerli. Aslında kısıtlamalar sırasında bizim kesim kısıtlamalara en az tabi olan hatta olmayan bir kesimdi; münasebetiyle lojistik devam etti. Bu sefer talep fazlalaştı. Artık o denli bir yere geldik ki bilhassa Çin-Amerika ortasındaki ticaret, ortadaki açığı kapatmak için çok yüksek boyutlara ulaştı” dedi.

“Konteynerlerin birçok Çin ile Amerika ortasındaki ticarete yönlendirildi”

Konteyner nakliyeciliği çok önemli maliyetler gerektirdiğine işaret eden Çukurova, dünyadaki tüm konteyner nakliyatının yüzde 85’ini 10 büyük firmanın yönettiğini, 3-4 firmanın birleşmesiyle kurulan bu firmaların da kendi ülkelerinde çok büyük devlet takviyeleriyle ayakta kaldıklarını tabir etti. Çukurova, “Dolayısıyla bu firmaların yönetim ettiği dünyada ekonomik bir hareket. Bu arz-talep istikrarının bozulması nedeniyle gemilerin ve konteynerlerin birden fazla Çin ile Amerika ortasındaki ticarete yönlendirildi. Hatta talep çok, yeteri kadar konteyner ve gemi veremiyorlar, birtakım çizgilere ticaretlerini kestiler, gemi göndermediler. Mesela Afrika’ya, Güney Amerika’ya çok kısıtlandı. Brezilya, Ekvador üzere ülkelere de gemi adedi çok kısıtlandı” diye konuştu.

“Boş konteyner bulmakta sorun çekiyoruz”

Türkiye’nin de bu arz-talep istikrarı bozukluğundan etkilendiğini ve konteyner kahrı doğduğunu lisana getiren Çukurova, “Gemi sayısı azalmıştı, o olağana geldi lakin boş konteyner bulmakta eza çekiyoruz. Bunun sebebi de ihracat çok, ithalat az. İthalat, birincisi döviz kurları nedeniyle azaldı; ikincisi de ihracatımızın tonaj bazında yükselmesiyle 60’a 40 oranında düştü. Hasebiyle ihracata yönelik konteyner bulmakta düşüncelerimiz var. Gemi ve konteyner sayısı bizim talebimize, ihracatımıza yetmiyor şu anda” sözlerini kullandı.

“Navlun fiyatları bin-2 bin dolardan 8-9 bin dolara çıktı”

Bu ezalar nedeniyle navlun fiyatlarının da 6-7 kat arttığına dikkat çeken Çukurova, “Yıllar uzunluğu çok düşük, 200-300 dolara düşen navlunlar vardı. Uzakdoğu navlunumuz bin-2 bin dolar ortasındaydı. Bu da düşüktü o vakit, biz de bunu kullanıyorduk. O vakit da talep-arz aykırı istikametteydi; gemi firmalarının elinde çok ucuza çok konteyner vardı. İhracatçılar, pazarlıkla çok ucuz fiyatlara taşıdılar. O vakit bizim avantajımızaydı. Artık durum aksine dönüştüğü için bu fiyatlar müthiş yükseldi. Uzakdoğu’ya ortalama bin-2 bin dolar olan navlunlar 8-9 bin dolarlara çıktı, zira talep çok, arz az. Devlet dayanağıyla iflaslardan dönmeyi başaran bu firmalar da doğal olarak yıllarca yaptıkları ziyanı bu günlerde bu formda kapatıyorlar. Bu fiyatlar, arz-talep istikrarının oturmasıyla makul düzeylere düşecektir lakin bu da vakit alacaktır. Bir-iki ayda bunun oturmasını bekleyemeyiz, sene sonuna kadar muhakkak düzeylere gelecektir” formunda konuştu.

Yaşanan eza nedeniyle iktisatta de kayıp olduğunu belirten Çukurova, “İhracatçılarımızın maliyetleri yükseldiği için kar marjları çok düştü. Onlar da ayakta kalmak için tahminen ziyanına yahut çok az karla satış yapmak zorunda kalıyorlar” dedi.

“Sağlığa bağlıyız. Pandeminin olağanlaşması sonucu arz-talep istikrarı de normalleşecektir”

Sorunun tahlilinin, arz-talep istikrarının aşikâr bir yere oturmasına bağlı olduğunun altını çizen Çukurova, bunun da pandeminin normalleşmesiyle mümkün olabileceğine işaret ederek, şunları söyledi:

“Biz ülke olarak da bizden daha büyük ülkeler de bu mevzuda bir şey yapamazlar. Bu bir ticarettir. Buna maddelerle kurallarla emrivaki bir düzeltme yapamazlar, ‘fiyatını şu düzeye getireceksin’ yahut güç kullanarak ‘bize daha fazla konteyner getir’ diyemezler. Büyük denizcilik firmaları da bu eksiklikleri görerek tamamlamaya çalışıyorlar. Örneğin, Çin çok büyük sayılarda konteyner imal ediyor ve bunu her gün piyasaya sürüyor. Münasebetiyle vakit içinde bu konteyner eksikliği yok olacak. Arz-talep istikrarı, yeni imalat konteynerlerin piyasaya girmesi ve gemilere yüklenmesiyle sorun vakit içinde azalacak ancak bugünden yarına olmaz. Pandemi çok değerli. Pandeminin olağanlaşması sonucu bu arz-talep istikrarı de normalleşecektir. Hasebiyle sıhhate bağlıyız.”

“Dayanacağız” diyen Çukurova, Türkiye iktisadının bir sürü kriz geçirse de çok güçlü bir altyapısı olduğunu vurgulayarak, “Özellikle KOBİ’lerimiz çok güçlü ve hareket kabiliyetleri çok güçlü. Bu tehlikelere karşı çok çabuk tedbir alıp kılık kıyafet değiştirebiliyorlar ve ona nazaran kendilerini uyarabiliyorlar” diye konuştu.

YORUMLAR