Bahçıvan: “Türkiye, yerli çip üretimine kavuşmalı”

İSO İdare Heyeti Lideri Erdal Bahçıvan, “Geçen ocakta dünyada 40 milyar dolarlık çip satıldı. Üreticiler artan talebe yetişemiyor. ABD ve Çin ortasındaki çip savaşı ve dev teknoloji firmalarının çip yatırımları da 2020’li yıllarda dünya teknoloji haritasında büyük değişime neden olacak. Türkiye olarak global rekabet şartlarında yaşanan bu değişimleri kenardan izleme lüksümüz yok. Ülkemiz, en kısa müddette en son teknoloji ve bilgi birikimiyle donanmış bir yerli çip üretimine kavuşmalı” dedi.

İstanbul Sanayi Odası (İSO), pandemi nedeniyle tedariğinde sorun yaşanan ve pek çok dalın üretimini olumsuz etkileyen çip konusunda düşünceleri ve tahlil yollarını, düzenlediği ‘Tedarik Zincirlerinde Çipler’ bahisli panelde ele aldı. İSO İdare Konseyi Lideri Erdal Bahçıvan’ın konut sahipliğinde görüntü konferans yoluyla gerçekleştirilen panele, konuk konuşmacı Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır ile birlikte İSO Meclis ve Meslek Komitesi Üyeleri, panelistler ve çok sayıda endüstrici katıldı.

Sektörel Tedarik Zincirleri Toplantıları serisinin beşincisi olan “Tedarik Zincirlerinde Çipler” panelinin açılış konuşmasını gerçekleştiren İSO İdare Konseyi Lideri Erdal Bahçıvan, pandemi nedeniyle yaşanan çip tedariği meselesinin üretim süreçlerinde önemli aksamalara yol açtığını, buna lojistik meseleler, artan navlun bedelleri ve spekülatif hareketler de eklendiğinde büyük oranda hammadde ithalatçısı olan Türkiye endüstrisi için katlanılması güç bir maliyet artışının ortaya çıktığına dikkat çekti.

Geniş bir perspektiften bakıldığında ise çip kullanımında önemli bir büyüme potansiyeli olduğunu da söyleyen Bahçıvan, “Sadece geçen ocak ayında dünya üzerinde 40 milyar dolarlık çip satıldı. Üreticiler artan talebe yetişemiyor. Günlük kullandığımız mesken aletlerinden araç içi elektronik sistemlere, savunma sanayiinden giyilebilir teknolojilere kadar her alanda büyük kıymet taşıyan çipler; ticaret ve teknoloji alanında süregelen rekabetin ve hatta global hegemonya çabasının ana ögelerinden biri haline dönüşüyor” dedi.

Çip konusunda ABD ve Çin başta olmak üzere dünyada yaşanan ticaret savaşları ve dev teknoloji firmalarının çip yatırımları üzere gelişmelerin de 2020’li yıllarda dünyada teknoloji haritasında büyük değişimlere neden olacağını vurgulayan Bahçıvan, “Türkiye olarak global rekabet şartlarında bu değişimleri kenardan izlemek üzere bir lüksümüz yok. Tersine, ülkemiz savunma sanayiinden yerli arabaya, uzay programından akıllı kent projelerine kadar yüksek katma bedeli ve dijitalleşmeyi merkeze alan yeni bir endüstrileşme stratejisini hayata geçirmeye çalışıyor. Yakın coğrafyaya ve yeni pazarlara yönelik büyük maksatları olan, üretim, yatırım ve büyüme isteği açısından tabiri caizse kabına sığmayan bir endüstrici profilimiz var. Bu durum, geleceğin teknolojik gereksinimlerine hitap eden eserlerin muhtaçlık duyduğu hammadde tedarikine yönelik stratejik yatırımlarda; devletin de katkısıyla güçlü bir üretim seferberliğini mecburî kılıyor. Ülkemizin en kısa müddette en son teknoloji ve bilgi birikimiyle donanmış bir yerli çip üretimine kavuşması gerektiğini düşünüyoruz. Bu hususta gerek Savunma Sanayi Başkanlığımız, gerekse TÜBİTAK üzere kurumlarımız nezdinde muhakkak uğraşların sergilendiğini memnuniyetle izlemekteyiz. Dünyada yaşanan süratli süreç, adımlarımızı sıklaştırma konusunda hepimiz için kıymetli bir ikaz niteliği taşıyor” diye konuştu.

“Çin, çipte ABD’ye bağımlılıktan kurtulmaya çalışıyor”

Bahçıvan, dünyada çip konusunda yaşanan gelişmeleri şu formda özetledi: “En büyük çip tüketicisi olan Çin, stratejik ehemmiyete sahip bu eserde ABD’ye bağımlılıktan kurtulmaya çalışıyor. 2020 prestijiyle Çin, üretimde kullandığı çiplerin sırf yüzde 6’sını kendi topraklarında üretiyor ve geri kalan kısmını büyük ölçüde ABD’den ithal etmek zorunda kalıyor. Ayrıyeten Tayvan, Güney Kore, Avrupa ve Japonya üzere değerli oyuncular da hala Çin’e nazaran yüksek ölçüde çip üretiyor. Bu durumun farkında olan Çin, 2025 sonuna kadar yürürlükte olacak 14’üncü Beş Yıllık Plan kapsamında, bilim ve teknoloji konusundaki dışa bağımlılığını ortadan kaldırmak için yapay zeka, kuantum bilgisayarlar, entegre devreler üzere pek çok alanda Ar-Ge harcamalarına ayırdığı kaynağı kat kat artırıyor. Buna karşın, Çin’in kendi iç pazarındaki gereksinimini uzun bir mühlet daha ithalatla karşılamak zorunda kalacağı varsayım ediliyor. Bölümde sahip olduğu bu büyük avantajı kaybetmek istemeyen ABD de elbette boş durmuyor. Geçtiğimiz yıl Huawei ve bağlı iştiraklerinin, ABD firmalarının çip teknolojilerini kullanması “ulusal güvenlik” gerekçesiyle yasaklandı. Bu kısıtlamalar Biden idaresinde de yürürlükte kalacak üzere görünüyor. Üstelik ABD kendi içerisinde kamu bütçesinin de takviyesiyle çok daha büyük yatırımlara hazırlanıyor. Son olarak ABD Lideri Biden’ın geçtiğimiz günlerde açıkladığı 2,2 trilyon dolarlık yatırım planında, ülkenin çip sanayisine 50 milyar dolarlık dayanak verilmesi de yer alıyor. Salgın ve tedarik zincirlerinde yol açtığı külfetlerle birlikte dünyanın en büyük teknoloji üreticileri, çip üretimini yabancı firmalara yaptırmaktansa kendi bünyelerinde üretmeye yöneliyor. Üstelik iki büyük global güç ortasındaki rekabeti de fırsata çeviriyorlar. Örneğin Intel ve Samsung, toplamda en az 30 milyar dolar fiyatında olması beklenen yatırımlarla ABD’nin Arizona, Texas üzere teknoloji üretiminde öne çıkan eyaletlerinde kendi fabrikalarını kurmaya hazırlanıyor. Dünyanın en büyük çip üreticilerinden biri olan Tayvan merkezli TSMC de artan kapasite baskısını ortadan kaldırabilmek için bu yıl sermaye harcamalarını 28 milyar dolara yükseltti.”

Kacır: “Türkiye’nin tedarik güvenliğini ileri noktaya taşıyacağız”

Açılışta konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır da şunları söyledi: “Çip krizi, dünyanın gündeminde en üst sıralara tırmanmış durumda. Yalnızca bir arabada hava yastıklarından motor denetim ünitelerine, 4 çeker sistemden bilgi sistemlerine kadar tüm donatılarda çip var, olmazsa olmaz bir eser. Otomotivde çok fazla gereksinim var üzere görülse de, aslında tüm bölümler için emsal kıymete sahip. Objelerin internetinin kullanımının yaygınlaşmasıyla muhtaçlık daha da üst çıkacak. Aslında bu üzere şoklar öğretici de oluyor. Artık tedarik zincirine genel manada bakışın değiştiği bir devirdeyiz. Bu manada Türkiye’nin de tedarik güvenliğini çok daha ileri bir noktaya taşıyacağız. Biz 2023 Sanayi ve Teknoloji Stratejjisi’ni ilan ettik. Yarı iletkenler de odak kesimler ortasında yer alıyor. En kıymetli emellerimiz ortasında, cari açığın fazla olduğu, katma bedeli yüksek eserleri yerli imkanlarla üretmek var. Yarı iletken üretim yatırımının uygulanmasına kadar, elektronik sistemlerde kullanılan komponentlerin ortak plaftorma üzerinden daha yüksek adetlerde alınarak ekonomik verimlilik sağlanmasını da dikkatle kıymetlendiriyoruz. Yeniden dijital dönüşüm merkezleriyle çalışacak tasarım merkezlerini kurmak, çığır açan teknolojileri odağa alarak altyapı, işçi ve test takviyesi vermek üzere çalışmalar gündemimizde yer alıyor. Cari açığı yapısal olarak gündemden çıkaracağız. Bunlar, kısa, orta ve uzun vadede özel bölüm öncülüğüyle muvaffakiyete ulaştıracağımz işler. Kâfi ki hakikat planlama ve uyum ile hareket edelim.”

YORUMLAR