• İstanbul14 °C
  • İzmir22 °C
  • Ankara14 °C
  • Manisa21 °C
  • Adana18 °C

Seyhan Çağlar Emen / Yazar

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

TARİHİ MİRASIMIZ ÇEŞME VE HAYRATLAR

08 Nisan 2019 Pazartesi 19:19

Su canlıların hayatını idame ettirmeleri için zorunlu bir ihtiyaçtır, bu sebeple insanlar tarih boyunca hep su kenarlarında yerleşmişlerdir. Su civarı medeniyetlerin gelişme merkezleri olmuştur. Bundan dolayı Asya kıtasında Seyhun, Ceyhun, Pencab, Ganj, Sarı Nehir ile hazar ve Aral gölleri, Avrupa kıtasında Tuna, Po ve Volga ile irili ufaklı göller, Afrika kıtasında Nil veTanganika ve Viktorya gölleri, Amerika kıtasındaki Amazon ve Parana nehirleri ile çeşitli göller insan ve diğer canlı türlerinin yaşam alanı olarak ortaya çıkmıştır.

Her kutsal inanç sisteminde su aziz ve değerli bir içecek olarak kabul görmüştür. Büyüklerimiz dua ederken “ Su gibi aziz ol.”derlerdi. Ecdadımız fethettikleri ve yerleştikleri her yere ilk önce çeşmeler, hayratlar inşa etmiş, uzak diyar ve dağlardan, su kaynaklarından su yolları yapmış ve tüm canlıların su ihtiyaçlarını karşılamışlardır. İbadethanelerin, medrese ve külliyelerin avlularına sarnıç, kuyu ve çeşme yapmışlardır. Özellikle Osmanlı Devletinden kalan tarihi çeşmeler adeta birer sanat şaheseridir. Mermerler, iğne oyası gibi işlenmiştir, görenleri hayran bırakmaktadır. Sudan’ın Hartum Şehrinde kullanılan su şebekesi Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalmıştır. Günümüzde üç kıtada Osmanlı döneminde yapılan tarihi çeşmeleri, su şebekelerini, su yollarını, su dağıtım terazilerini ve kanallarını görmekteyiz.

Evliya Çelebi’nin hatıralarında Manisa merkezde yüzlerce çeşme bulunduğu yazılmaktadır  ki bu çeşmelerin bir kısmı günümüze kadar gelebilmiş, bir kısmı harabe halinde olup suyu akmamaktadır, bir kısmı ise kullanılır halde bulunmaktadır. Adakale Mahallesinde bulunan Ali Bey Camiinin çeşmesi ile İlyas Bey Mescidi çeşmesi,  Yedi kızlar Türbesinin hemen üst kısmında yer alan ve yıkılmış durumda bulunan  harabe çeşme, Borsa  Caddesinde bulunan İbrahim Türek Kütüphanesi( Eski Borsa Kahvehanesi) binasının müştemilatı olan  çeşme, Derdiler Çeşmesi, Göktaşlı Çeşmesi, Kaval Çeşme, Kaynak Mahallesinde bulunan çeşme, Lala Paşa Camii karısındaki Çeşme, Tıngır Çeşme, Halil Erdoğan Caddesi üzerinde bulunan üç oluklu ve kitabeli çeşme, Ulu Camii önündeki çeşmeler, Ulu Camii Saat Kulesi önündeki küçük çeşme, İshak Çelebi Mahallesinde Muhtarlık Binasının önündeki sokakta bulunan İmamüddin Vakfı çeşmesi, Teknik Lise önünde duvara monte edilmiş ve Vali Cevat Paşa tarafından yaptırılan çeşme, Gediz Çeşmesi, Taşçılar Mescidi’nin doğu tarafında yer alan ve yaptıran kişinin isminin yazılı olmadığı kitabesi olan Hayrat Çeşme, Cumhuriyet Hamamının duvarında bulunan kitabeli çeşme şehrimiz merkez mahallelerinde bulunan çeşmelerden bazılarıdır.

1940 yılında çıkarılan Sular Kanunu gereğince tarihi çeşmeler, hamamlar, ılıca ve kaplıcaların yönetimi, işletilmesi ve koruması Belediyelere devredilmiştir. Bazı duyarlı Belediye Başkanları tarihi çeşmelere sahip çıkarken bazı tarih şuurundan yoksun Başkanlar da imar planı yaparken maalesef ki bu tarihi çeşmeleri ortadan kaldırmıştır. Tarihi çeşmelere sahip çıkmak ve gelecek nesillere bırakmak belediyelerin asli görevidir. 

 

Bu yazı toplam 717 defa okunmuştur.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
RENKLİ HAYATLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Optimus Haber Portalı | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0542 820 94 44 - 0534 6787068 / Faks : | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA