• İstanbul27 °C
  • İzmir32 °C
  • Ankara25 °C
  • Manisa31 °C
  • Adana23 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Gediz Havzasının büyük bölümü bir zamanlar göldü
29 Haziran 2019 Cumartesi 15:45

Gediz Havzasının büyük bölümü bir zamanlar göldü

Gediz ırmağında yakın dönemlere kadar salda taşımacılık yapılırdı. Şaban Taşçı’ nın ‘Muradiye’ nin Tarihi’ adlı makalesinde bu konuda da önemli tarihi bilgilere yer verilmiş:

Gediz Havzası tarih boyunca diri bir fay hattının üzerindedir. Merkez’e doğru, Turgutlu ile Manisa’nın batısında bulunan Muradiye , yaklaşık 40 km uzunluğundaki fayın bir ucundadır. İşte Ege ve Türkiye’ nin en verimli topraklarını barındıran ve adı efsaneler de konu olan Gediz Havzası ile Manisa merkez’e yakın bu bölge bir zamanlar göl’dü.

Bu bilgi optimushaber.com yazarlarından Şaban Taşçı’ nın nefis bir üslupla kaleme aldığı ‘Muradiye’ nin Tarihi’ adlı makalesinde yer aldı. (http://www.optimushaber.com/muradiyenin-tarihi-1071yy.htm)

Makalede Gediz grabeninin (Havzanın) bugünkü Manisa, Saruhanlı, Turgutlu, Akhisar, Kemalpaşa ovalarını kaplamakta olup, Çal dağı ve Spil dağı göle uzanan yarımadalarla sıralandığını öğreniyoruz. (XVI.-XX yy' larda Anadolu'da Kaybolan Yerleşmeler: Manisa Konya Örneği- İlker Yiğit, Yüksek Lisans Tezi. Kocatepe Üniversitesi-Afyonkarahisar-2018 (Danışman Prof Dr. Osman Gümüşcü )

Buna göre, (MÖ 12 500 yıllarında sona erdiği düşünülen son buzul çağı sonlarındaki buzul çözülmesinin sonucu olarak)Bu dönemde Gediz nehri Kuzeybatıya doğru akış göstermektedir. Grabenin ( Havzanın) batı kesiminde geniş alanlar kapsayan göl bugünkü Manisa, Saruhanlı, Turgutlu, Akhisar, Kemalpaşa ovalarını kaplamakta olup, Çal dağı ve Spil dağı göle uzanan yarımadalar durumunda idi. Geç Pleyistosen- Erken Halosen'de Ege Denizi - Akdeniz'in seviyesi bugüne göre yaklaşık 90-130 m daha alçaktı ve Menemen'in doğusundan batıya akan ve Manisa Gölünün batısında, doğuya akan birer akarsu bulunuyordu. Düşük deniz seviyesi ve tektonik etkinlik neticesinde bu akarsulardan, özellikle batıda olanın geriye doğru aşındırmasını hızlandırmış ve kaynak tarafının Manisa gölüne yaklaşmasını sağlamıştır. Olasılıkla Holosen başlarında Manisa gölü Menemen tarafındaki akarsu tarafından kapılmış ve birbiriyle bağlantılı Manisa ve Kemalpaşa Göllerinin suları Ege Denizine boşalmıştır.(...)Suyu boşalan göl alanı menderesli ırmak çökelim alanı haline gelmiştir. Menemen boğazının açılmasının ardından orta-geç Halosende deniz yüzeyinin de yükselmesi ile Gediz nehri günümüzdeki drenajını kazanmıştır''

Gediz ırmağının Manisa Ovasına dökülen yüzünde Menemen’e kadar bir zamanlar göl alanı küçülerek zamanla ırmağa dönüştü…

Gediz ırmağının oluşum öyküsü aslında yakın zamanlara kadar izini sürdürmüştür. Şaban Taşçı’ nın ‘Muradiye’ nin Tarihi’ adlı makalesinde bu konuda da önemli tarihi bilgilere yer verilmiş:

''Saruhan Beyliği ( Çağdaşı kayıtlarda Tarihçiler Lidya Beyliği olarak anmışlardır.) Bölgedeki varlığı ile beraber Denizciliği ile de bilinirdi. Akhisar ve Manisa merkezde üretilen Yelken bezi, esir gömlekliği ve diğer ticaret metaı mamullerin Foça Limanındaki Gemilere ulaşımı için Gediz nehir gemiciliği de kullanılmıştır. Muradiye yakınında, Gülbahçe yakınlarında Eğri köyü iskelesi, Yazıculu iskelesi, Çayyolu iskelesi noktaları nehri karşıdan karşıya geçme noktalarıdır(***). Çayyolu iskelesi ve Yazıculu iskelesi ise Akhisar'dan yola çıkıp, Üçpınar istikametinden Yağcılar köyüne gelen Deve kervanları ile getirilen ticari yükler küçük yelkenli (Küşter) lere yüklenerek Menemen’ e gönderilir, Foça Limanındaki Gemilere yüklenir idi. Bu sistem Osmanlı döneminde de devam etmiştir. Muradiye'de Mübadeleden sonraki tarihlerde de Gedizi karşıya geçmek amacıyla ya da Menemen istikametine yolculuk amacıyla kayıkçılık yapılagelmiş, kürekli üçgen kayıklar, küçük yelkenli tekneler ya da mal ve atlı araba aktarımı için sal'lar kullanılmıştır.’’

 

 

 

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
RENKLİ HAYATLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Optimus Haber Portalı | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0542 820 94 44 - 0534 6787068 / Faks : | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA